Indonesië

Ubud is het culturele centrum van Bali, maar dat klinkt droog voor een plek die zo levendig aanvoelt. Tempels staan langs elk pad, gamelan-muziek klinkt op vaste uren vanuit tempelcomplex, en de rijstterrassen van Tegalalang zijn zo met de hand aangelegd dat ze een ingenieus systeem van waterkanalen volgen dat al eeuwen oud is. De ambachten die in de omringende dorpen gemaakt worden, van houtsnijwerk tot zilver en batik, zijn hier beter van kwaliteit dan aan de kust.

Ubud is ook een goede uitvalsbasis voor omliggende bezienswaardigheden: de apenbosbewoners van Sangeh, de vulkaan Batur en de tempelcomplex Tirta Empul. In de ochtend is het terrein van Tegalalang-terrassen aangenamer dan op het middaguur wanneer de zon hoog staat. Verwacht Ubud niet meer als het stille dorpje dat het decennia geleden was; het is een populaire bestemming met bijbehorende drukte.

Yogyakarta, lokaal afgekort tot Jogja, is de culturele hoofdstad van Java. De stad draait om de sultanij die nog altijd functioneert als ceremonieel centrum, met het Kraton-paleis als hart. Rondom dat centrum leven ambachten die nergens anders in Indonesië zo geconcentreerd zijn: batik, wayang-poppenmaken, zilverwerk. Buiten de stad liggen Borobudur en Prambanan op korte afstand, twee van de grootste tempelcomplexen van Azië.

Jogja is compact en aangenaam te bewandelen, al zijn becak en taxi-apps handig voor grotere afstanden. De Malioboro-straat is de toeristische as met winkels en eetgelegenheden; de zijstraten zijn rustiger en goedkoper. Borobudur verdient een vroege start voor zonsopgang op de bovenste terrassen, wat een bijzondere ervaring is buiten het middag-toeristenpiek.

Nusa Penida is een eiland ten zuidoosten van Bali met een kustlijn die dramatischer is dan je verwacht: steile kliffen, turquoise water en strandje’s die je alleen bereikt via steile trappen of smalle paden. Kelingking, met zijn T-rex-klif-silhouet, is het meest gefotografeerde punt. Broken Beach is een rotsboog boven een inham, Angel’s Billabong een natuurlijk zwembad aan het einde van de rots. Crystal Bay is rustiger en goed voor snorkelen.

De meeste bezoekers doen Nusa Penida als dagtour vanuit Bali per speedboot. De oversteek duurt zo’n half uur tot veertig minuten afhankelijk van vertrekpunt. Op het eiland zelf zijn de wegen smal en bergachtig; huur een scooter of ga met een privéchauffeur. De afstanden lijken klein maar het rijden kost tijd. Wees voorzichtig bij de klifranden: omheiningen ontbreken soms en de wind kan hard staan.

De hike naar de top van Mount Batur begint midden in de nacht. Je vertrekt met een hoofdlamp en een gids, loopt door vulkanisch grind omhoog, en arriveert bij zonsopgang op de rand van de caldera. Onder je ligt het donkere kratermeer, om je heen kleurt de hemel, en op heldere dagen zie je tot de kust. De top is op zo’n 1700 meter, de klim duurt afhankelijk van conditie en tempo twee tot drie uur.

Een gids is officieel verplicht en is ook praktisch: de routes zijn niet altijd gemarkeerd en in het donker is een lokale gids onmisbaar. Op de top worden ei en banaan boven warmwaterbronnen bereid door de gids, een kleine rituele beloning. De afdaling is eenvoudiger maar kost ook een uur. Draag lagen: de start van de klim is koel, de top is winderig, de afdaling heet. Na afloop is een onsen in Kintamani een bekende combinatie.

Het Komodo Nationaal Park bestaat uit een groep eilanden in Oost-Nusa Tenggara met twee bijzonderheden die weinig plekken ter wereld combineren: komodovaranen in het wild en koraalriffen die tot de rijkste in de Indische Oceaan worden gerekend. De varanen zijn groot, bewegingsloos in de ochtendzon, en opmerkelijk onverschillig voor menselijke bezoekers. Snorkelen bij Pink Beach of Manta Point geeft een heel andere schaal van rijkdom: mantaroggen, haaien en koraallandschappen die kleur bieden in alle richtingen.

Het park bereik je vanuit Labuan Bajo op Flores, dat vliegverbindingen heeft vanuit Bali en andere steden. De meeste bezoeken gaan per dagtour of meerdaagse liveaboard. Een liveaboard van twee tot drie nachten geeft de beste toegang tot afgelegen snorkelplekken op rustigere tijden. De stromen bij sommige duik- en snorkelplekken zijn sterk; volg altijd de aanwijzingen van je gids over veilige momenten.

Borobudur is de grootste boeddhistische tempel ter wereld en een van de meest indrukwekkende bouwwerken van Azië: negen lagen van vulkanisch steen met meer dan vijfhonderd Boeddha-beelden en kilometers aan reliefpanelen die het leven van de Boeddha vertellen. Bij zonsopkomst, wanneer mist over de vulkanen in de verte hangt en het licht laag en zacht is, heeft de tempel iets wat je ’s middags niet terugvindt.

Voor zonsopgang-toegang heb je een speciaal vroeg-ticket nodig dat apart wordt aangeboden naast het standaard dagticket; dit sluit je in op de bovenste terrassen terwijl het nog donker is. De klim omhoog is via steile trappen in de steen. Draag dekkende kleding voor je schouders en knieën; sjaals zijn beschikbaar bij de ingang. Combineer het bezoek met Prambanan, het hindoeïstische tempelcomplex op ongeveer een uur rijden, op dezelfde dag.