IJsland

Siglufjörður lag ooit aan de basis van de IJslandse haringvisserij. In de eerste helft van de twintigste eeuw werkte een groot deel van de bevolking hier aan de pakhuizen en verwerkingsfabrieken langs de smalle fjord. Het Herring Era Museum vertelt dat verhaal met een opvallende eerlijkheid: niet als museumstuk maar als levende herinnering aan een industrie die even snel verdween als ze opkwam.

Het dorp zelf is compact en rustig, omgeven door steile bergwanden die de fjord insluiten. De drive erheen via de Tröllaskagi-bergpassen is al een beleving op zich. Plan voldoende tijd in voor het museum, dat uit meerdere gebouwen bestaat en de sfeer van de haringtijd goed vasthoudt.

Þingvellir is het enige plek ter wereld waar je letterlijk op de rand van twee tektonische platen staat. Het Noord-Amerikaanse en het Euraziatische schild drijven hier uiteen, en de kloven in de aarde zijn er het zichtbare bewijs van. Bovenop die geologische bijzonderheid koos het eerste IJslandse parlement, het Alþing, dit dal als vergaderplaats, al in het jaar 930.

Het nationale park maakt onderdeel uit van de Golden Circle en is daarmee een van de meest bezochte plekken van IJsland. In het water van de Silfra-spleet kun je snorkelen of duiken in helder gletsjersmeltwit met zicht tot tientallen meters. De bezoekerscentra bij de twee ingangen helpen je de geologische en historische context te begrijpen voordat je het terrein in gaat.

Twee watervallen, elk met hun eigen karakter. Seljalandsfoss valt van een kliffrand en heeft een smal pad dat je erachter leidt, zodat je even achter het water staat en de wereld erdoorheen ziet. Skógafoss is groter en massiever, zestig meter hoog en zo breed dat de nevel je al op afstand bereikt. In de zomer flikkeren er regelmatig regenbogen in de spray.

Beide vallen liggen langs de ringweg en zijn makkelijk te combineren op een dag. Achter Seljalandsfoss is het pad nat en glibberig; goede wandelschoenen en een waterbestendige jas zijn geen overbodige luxe. Bij Skógafoss kun je een trap naast de waterval nemen voor uitzicht over de omgeving en het begin van de Fimmvörðuháls-trektroute.

De Golden Circle is de meest klassieke dagreis vanuit Reykjavik en bundelt drie landschappelijk en historisch uiteenlopende plekken op een route van zo’n driehonderd kilometer. Þingvellir is het nationale park waar de Noord-Amerikaanse en Euraziatische tektonische platen uit elkaar schuiven en waar het oudste parlement ter wereld bijeenkwam. Het Geysir-gebied heeft de actieve Strokkur die regelmatig een waterkolom de lucht in stuurt. Gullfoss is een tweevoudige waterval die in een kloof valt en bij wind een watermist geeft die ver te ruiken is.

In zomer kun je de rondrit in een dag doen; in winter is daylight beperkt, plan dan strak en ga vroeg weg. Huur een auto in Reykjavik; een eigen voertuig geeft de meeste vrijheid op tempo. Het is een populaire route en druk in het hoogseizoen: vroeg vertrekken helpt. Voeg een stop bij het geothermische gebied Haukadalur toe als je meer van de geologische processen wilt zien.

IJsland is een van de beste plekken in Europa voor walvisspotten, met name vanuit Husavik in het noorden dat zichzelf de walvishoofdstad van Europa noemt. Bultroggen, vinvissen en soms blauwe vinvissen trekken door de wateren van Skjalfandi Bay. De boten zijn goed uitgerust en gidsen zijn ervaren; ze weten waar de dieren het vaakst opduiken. Dolfijnen en zeevogels zijn bijna altijd aanwezig, ook als de grotere walvissen zich niet laten zien.

De beste periode loopt van april tot oktober; in de winter varen sommige operators met kleinere groepen maar de kansen zijn lager en de zee ruwer. Neem warme lagen mee ongeacht het seizoen: op zee is het kouder dan aan land, ook in de zomer. Sommige aanbieders combineren de boottocht met een bezoek aan het Walvismuseum in Husavik dat de beste inleiding geeft op de soorten die je kunt tegenkomen.

Op de Vatnajokull, de grootste gletsjer van Europa, loop je over een landschap van blauw-wit ijs dat kraakt en zucht onder je voeten. Met stijgijzers en een gids verken je spleten, ijswanden en de onregelmatige topografie van een gletsjer die per jaar een stukje terugtrekt. In de winter openen zich ijsgrotten van binnen de gletsjer: holten van diep blauw ijs, gevormd door smeltwater dat bevriest in een kleur die je nergens anders ziet.

Gletsjerwandelingen zijn het hele jaar te boeken vanuit Skaftafell of Jokulsarlon, de ijsgrotten uitsluitend van november tot maart wanneer de temperaturen laag genoeg zijn voor stabiel ijs. Gidsen zijn altijd verplicht: glaciologie verandert snel en wat veilig was vorige week kan vandaag anders zijn. Draag lagen en waterdichte kleding. Reserveer van tevoren; de ijsgrot-tours zijn populair en de toegang is afhankelijk van het weersvenster.

Silfra is een spleet tussen de Noord-Amerikaanse en Euraziatische tektonische platen, gevuld met gletsjerwater dat tientallen jaren door lavaformaties is gefilterd. Het resultaat is water zo helder dat je zichtlijnen hebt van tientallen meters. Snorkelend beweeg je je door blauwe en groene kleuren in een smalle spleet, met aan beide kanten de rand van twee continenten. Het is een van de weinige plekken op aarde waar je letterlijk tussen twee tektonische platen kunt zwemmen.

Het water is het hele jaar door koud, ook in de zomer. Droogpakken zijn verplicht en worden verstrekt door gecertificeerde operators die de enige toestemming hebben om in Þingvellir Nationaal Park te snorkelen. Duiken met fles is ook mogelijk voor gecertificeerde duikers. Boek van tevoren; het is een populaire activiteit en toegang is beperkt per dag. Foto’s met een waterdichte camera zijn sterk aan te raden want het uitzicht onder water overtreft dat boven water.