Noorwegen

De Lofoten zijn een eilandenreeks die uit de zee oprijzen met bergtoppen die bijna verticaal uit het water komen. De rood geschilderde vissershutten staan op palen boven de fjorden, de dorpjes zijn klein en de luchten veranderen snel. Autorondritten over de E10 verbinden de eilanden onderling en geven uitzichten die Noorwegen op zijn meest dramatisch laten zien. Wandelingen van de dorpjes naar de bergtoppen zijn kort maar steil en belonen met panoramas over meerdere eilanden tegelijk.

In de zomer zijn de dagen lang genoeg om tot middernacht in het licht te wandelen. In de winter zijn de Lofoten een van de betere plaatsen voor noorderlicht, als de hemel helder is. Reken op onbestendig weer het hele jaar; neem regengoed mee. De dorpjes Reine en Henningsvaer zijn de meest gefotografeerde maar ook de drukste in het hoogseizoen.

Noorwegen heeft wintersport in een andere schaal dan de Alpen: minder après-ski, meer langzame kilometers door besneeuwd landschap. Langlaufen is de nationale sport en de netwerken van sporen rondom plaatsen als Geilo, Hemsedal en Trysil lopen soms honderden kilometers ver. Alpinskiën is er ook, maar de sfeer is rustiger en de drukte anders dan in populaire Alpenresorts.

Langlaufen vraagt een andere techniek dan schaatsen; begin met een instructie als je er niet mee bent opgegroeid. De natuur is de hoofdattractie: bossen, meren en stilte. Bereikbaarheid vanuit Nederland is goed per vliegtuig naar Oslo en daarna bus of auto. Seizoen loopt van eind november tot april afhankelijk van de sneeuhoogte; midden-winter geeft de meeste zekerheid op goede omstandigheden.

Stavanger is kleiner dan Bergen en Oslo maar heeft een historisch centrum met witte houten huizen dat een van de best bewaarde negentiende-eeuwse stadswijken van Noorwegen is. De stad is ook het startpunt voor de wandeling naar Preikestolen, de bekende klifrots die uitsteekt boven het Lysefjord en een van de meest gefotografeerde uitkijkpunten van Noorwegen is. De wandeling is zwaar maar niet technisch en neemt zes tot acht uur in totaal.

Preikestolen trekt jaarlijks veel bezoekers; start vroeg in de ochtend en loop op weekdagen als dat mogelijk is. Stavanger zelf heeft ook het Noors Oljemuseum over de Noorse olie-industrie, compact en goed gemaakt. De stad is per vliegtuig bereikbaar vanuit Nederlandse luchthavens en als basis voor een langweekend in combinatie met de Lysefjord-excursie goed geschikt.

Het noorderlicht laat zich niet plannen. Dat is precies wat een excursie vanuit Tromso boeiend maakt: je rijdt de nacht in met een gids die de weersvoorspellingen kent en de lichtverontreiniging wil ontwijken. Als het verschijnt, van groen tot soms violet, staat iedereen stil. Als het niet verschijnt, brengt Noorwegen in het donker zijn eigen schoonheid.

Excursies gaan per bus of catamaran, afhankelijk van de aanbieder. Een goede fotostand vereist een statief en enige kennis van langere sluitertijden. Kleed je warmer dan je denkt nodig te hebben, want stilstaan buiten bij vriestemperaturen trekt alle warmte weg. Serieuze jagers boeken meerdere avonden om hun kansen te spreiden.

Oslo heeft twee aanknopingspunten die samen een volle dag vullen zonder te jagen. Vigeland is gratis, altijd open en bevat meer dan tweehonderd sculpturen van brons en graniet die de volledige menselijke levenscyclus verbeelden. Op Bygdoy liggen diverse musea dicht bij elkaar, met historische schepen die verhalen vertellen over Viking-expedities en poolreizen.

Loop of fiets van het park naar de veerpont richting Bygdoy, dat bespaart tijd en geeft uitzicht over de fjord. De musea op Bygdoy hebben aparte entrees, dus beslis van tevoren welke je prioriteit geeft. Het Vikingschip Museum is compact maar indrukwekkend; het Fram Museum is groter en vraagt meer tijd.

Bergen is compact genoeg om in een halve dag veel te zien. De Bryggen-wijk staat op de UNESCO-lijst en de gekleurde houten gevels weerspiegelen de Hanze-periode toen Bergen een van de drukste handelssteden van Noord-Europa was. Achter de facades liggen smalle steegjes met winkels en ateliers. Daarna brengt de kabelbaaneen paar minuten naar boven voor een panorama dat de stad en haar zeven heuvels tegelijk laat zien.

Bergen is regenachtig, ook in de zomer. Controleer het weerbericht voor je de kabelbaan neemt, want bewolking neemt het uitzicht weg. Je kunt ook wandelen naar de top van Floyen, een route van ongeveer drie kwartier. Bryggen is vroeg in de ochtend rustiger dan later op de dag als de cruiseschepen zijn aangemeerd.

De Noorwegse fjorden zijn imposanter dan foto’s doen vermoeden. Hoge wanden dalen recht in het water, watervallen storten van smalle randen en de stilte op het water is iets apart. Een fjordcruise vanuit Bergen brengt je in de Sognefjord of Hardangerfjord, de langste en diepste van Noorwegen. Combinaties met de trein via Flam of Myrdal maken van de route een klassiek Noors reiscircuit.

De populairste combinatie loopt via de Flamsbana, een van de steilste spoorwegen van Europa, en de Naeroyfjord als zijtak van de Sognefjord. De route is goed georganiseerd als dagtour vanuit Bergen, maar het kan druk zijn in het seizoen. Boek tickets vooraf, zeker voor de trein.