Kreta

Spinalonga is een klein eilandje in de Mirabello-baai, bereikbaar per boot vanuit Elounda of Plaka. Op het eiland staan de resten van een Venetiaans fort en een nederzetting die tot 1957 diende als leprakolonie, een van de laatste in Europa. De geschiedenis is zwaar maar tastbaar; je loopt door de straten van de voormalige gemeenschap, langs een kerk, een begraafplaats en huizen waarvan de muren nog staan. De omgeving, een eilandje in een blauwe baai, contrasteert scherp met wat hier is voorgevallen.

Bootjes vanuit Elounda en Plaka varen regelmatig; de overtocht duurt tien tot vijftien minuten. Op het eiland zelf zijn geen faciliteiten buiten een kaartjeskantoor; neem water en bescherming mee. Het is een van de meest bezochte plekken van Oost-Kreta; ga in de ochtend voor het laagste bezoekersaantal. De roman Het Eiland van Victoria Hislop speelt hier en geeft extra context als je het vooraf leest.

Knossos is de meest bekende archeologische site van Kreta en een van de belangrijkste van de Griekse wereld. Het paleis was het centrum van de Minoische beschaving, een cultuur die hier meer dan drieduizend jaar geleden een complex bureaucratisch en artistiek leven leidde. De gedeeltelijke reconstructies die archeoloog Arthur Evans heeft aangebracht zijn controversieel maar geven een ander inzicht in de schaal van wat hier stond; fresco’s en rode zuilen kleuren het beeld in.

Knossos is bijna onvermijdelijk een drukke site; ga in de ochtend zodra het opengaat voor het rustigste bezoek. Combineer het met het Archeologisch Museum van Heraklion, op twintig minuten rijden, dat de vondsten van Knossos en andere Minoische sites herbergt en eigenlijk onmisbaar is om de site in context te begrijpen. Een audiogids of gids ter plekke helpt om de reconstructies te duiden.

Balos is een van die plekken waar de werkelijkheid de foto overtreft. Het ondiepe water schuift van wit naar turquoise naar diep blauw, en de lagune is omgeven door kale rotskusten die het gevoel geven dat je ergens heel ver weg bent. De boot stopt ook bij het Venetiaanse fort van Gramvousa, een eilandje met ruïnes die uitzien over de zee.

De overtocht vertrekt doorgaans vanuit Kissamos en duurt een paar uur heen en terug; de meeste tochten geven je voldoende tijd om te zwemmen en de ruïnes te verkennen. De lagune is op zijn rustigst vroeg op de dag, voor de middag-aanvoer van boten aankomt.

Zestien kilometer kloof, van het hooggelegen Xyloskalo tot het kustdorpje Agia Roumeli, en vrijwel de hele weg daalt het pad tussen rotswanden die op sommige punten zo dicht bij elkaar komen dat je de lucht bijna niet meer ziet. De Samaria-kloof is een van de langste ravijnen van Europa en het schoonste stuk is de zogenoemde Sideroportes, de ijzeren poorten, waar het smal en spectaculair wordt.

Groepstours vertrekken vroeg vanuit de badplaatsen en rijden je naar Xyloskalo; na de wandeling neem je de boot van Agia Roumeli naar Chora Sfakion. De kloof is stevig maar niet technisch; wel lang, dus draag goed schoeisel en neem voldoende water mee. De kloof is seizoensgebonden geopend, controleer de data voor je gaat.